Back to Top

ሕቶ(12): ትርጉም ሸሀደተይኒ እንታይ እዩ? ትርጉም ላኢላሀ ኢለሏህ ሙሓመዱን ረሱለሏህ?
መልሲ:

ሸሀደተይኒ ማለት ላኢላሀ ኢለሏህ ሙሐመዱን ረሱለሏህ ኢልካ እትህቦ ቃል ምስክርነት እዩ። ብዜካ ንሰን ናብ ኢስላም ዘይትአትወለን መፍትሒ ኢስላም እየን። ስለዚ ድማ እዩ ነብይና ሶለሏሁ ዓለይሂ ወሰለም ንሙዓዝ ናብ የመን አብ ዝልእኸሉ እዋን ናይ መጀመርታ ፃውዒቱ ንክኾን ዝአዘዙዎ።

እታ ናይ መጀመርታ ሀረግ ሸሀደቱ አን ላኢላሀ ኢለሏህ ንብላ ወድ ሰብ ብዜካ አላህ ብሐቂ ዘምልኹዎ ከምዘየለ ብቃሉን ብልቡን አሚኑ ክቅበል ማለት እዩ። ምኽንያቱ አምላኽ ክበሀል ከሎ ዝምለኽ ከም ማለት ስለዝኾነ። ብዜካ አላህ ከምልኹዎ ዝግባእ ዋላ ሐደ ከምዘየለ ምምስካር ማለት እዩ።

እዚ ሓረግ በይኑ ምፅናዕን ምንፃግን ሒዙ እዩ። “ላ ኢላሀ” ማለት “አምላኽ የለን” አብ ዝብል ምንፃግ ዘሎ እንትኾን “ኢለ ሏህ” “ብዜካ አላህ” አብ ዝብል ድማ ምፅዳቅ አሎ። ብአፍልጦ “ናይ ብሓቂ” ዝብል ዝተሓብአ ኮይኑ። “ብዜካ አላህ ናይ ብሓቂ አምላኽ የለን” ዝብል እዩ እቲ ቅኑዕ። ብልቢ ምእማን ብቃል ምስክርነትኻ ምስ ምሀብ ክኸውን ይግባእ። እዚ ኸዓ ኢኽላስ ንአላህ ጥራይ ምግባርን መግዛእቲ ካብ ኻልኦት ምንፃግን  `ውን የጠቓልል። ሓደሓደ ሰባት ንዘልዕልዎ ሕቶ ብአፍልጦ “ናይ ብሓቂ” ዝብል ዝተሓብአ አሎ ዝበልናዮ መልሲ ይኾኖም። ሓደ ሓደ ሰባት አላህ ካብ ባዕሉ ወፃኢ ኮይኖም መግዛእቲ ንዝግበረሎም አላህ ባዕሉ ብቁርአን አምላኽ እናበሎም ንስኹም ከመይ “(ላኢላሀ አለሏህ (ብዜካ አላህ አምላኽ የለን)” ትብሉ? ንአብነት ናይ አላህ አምሪ ምስ ካብ አላህ ወፃኢ ዘምልኹዎም ረድኤት አይገበሩሎምን። (ሁድ 101) ብተወሳኺ ኻሊእ አምላኽ ምስ አላህ አይትግበር” (አልኢስራእ 39) ከምኡ `ውን ኻሊእ አምላኽ ምስ አላህ አይተምልኽ” (ቀሶስ 88) አብ ዝብሉ ዓናቅፅ ቁርአን ከምንረኽቦ ካብኡ ወፃኢ ኮይኖም “አምላኽ” እናበሎም “ብዜካ አላህ አምላኽ የለን” ከመይ ይበሀል? ልኡኻት አላህ `ውን ንህዝቦ ክፅውዑ ከለው “…ብዜካ ንሱ አምላኽ ዘይብልኩም ንአላህ አምልኹ (አል‐አዕራፍ 59) ካብ ኮነ ከመይ?

ነዚ ሕቶ ዘለና መልሲ ቅዱም ከምዝሐበርናዮ “ላ ኢላሀ ኢለሏህ” አብ ዝብል “ናይ ብሓቂ” ዝብል ብአፍልጦ ዝተሐብአ ከምዘሎ ዝበልናዮ እዩ። ማለት ብዜካ አላህ ኮይኖም መግዛእቲ ንዝግበረሎም “አምላኽ” ዝተብሀሉዎ ዝግበኦም ኮይኑ አይኮነን። ብዘይግበኦም ዝምለኹ እምበር ናይ ብሓቂ አምላኽ ዝኾኑ አይኮኑን። ካብ መሰል አምላኽ ዋላ ሐደ የብሎምን። ነዚ መርትዖና ድማ እዚ ኸዓ አላህ እቲ ሓቂ ንሱ ካብኡ ወፃኢ ዘምልኹዎም ድማ እቲ ጌጋ ስለዝኾነን አላህ `ውን እቲ ልዑልን ኹቡርን ስለዝኾነ እዩ።” (ሉቅማን 30) ብተወሳኺ አልላትን አልዑዛን አይረአኹምን ? {19} ሳልሰይቲ ንኡስ መናት ከ (ሓይሊ አለዎም ድዮም ተምልኹዎም?) {20} ንዓኹም ወዲ [ኢልኩም] ንዑኡ ዶ ጓል [ትገብሩ]?! {21} እዚአማ ሽዑ ዘይፍትሓዊ ምምቃል እያ። {22} እዚአን ንስኹምን አቦታትኩምን (አምላኽ ኢልኩም) መፀዋዕታ ዝገበርኩምለን አስማት ጥራይ እምበር አይኮኑን። አላህ (ንኽትግዝኡዋ) መርትዖ ዘየውረደላ። {23} (ነጅም 19‐23) ከምኡ `ውን ብዛዕባ ዩሱፍ ንህዝብታቱ ካብ ዝበሎም አላህ ብቁርአኑ ንስኹምን አቦታትኩምን ዝፀዋዕኩሞን አስማት እምበር ብኡ ኻልኦት አይትግዘኡን።” (ዩሱፍ 40) ከምዝበለ። ስለዚ ትርጉም “ብዜካ አላህ አምላኽ የለን”(ላ ኢላሀ ኢለሏህ) እንትበሀል “ናይ ብሓቂ” ዝብል ብአፍልጦ ዝተሐብአ(ተቅዲር) አለዎ። ካብኡ ወፃኢ ኮይኖም ዝምለኹ `ማ ብዙሐት ልኡኻት፣ አግራብ፣ መላኢካታት፣ ወልይታት፣ አእማን፣ ፀሓይ፣ ወርሒን ኻልኦትን አለው። እቶም ዘምልኹዎም ሰባት ዝካትዑሉ አምላኽነት ናይቶም ግኡዛት ካብ ሓቂ ዝረሓቀን ግጉይን እዩ። እቲ ሓቀኛ አምላኽነት ንአላህ ጥራይ እዩ።

እዋናዊ

ሕሩያት

ብበዝሒ ዝተረአዩ