Back to Top

Gaafii(1):

Galmi ilmi namaa uumameef maali?

Deebii:

Maqaa Allaahii gara laafaa fi mararfataa ta'eetiin jalqaba.faaruun kan Rabbii Aalamaati.Salaataa fi Nageenyi Nabiyyii keenya Muhammad irratti akkasumas maatii fi sahaabota isaanii hundaa irratti haa jiraatu.

itti aansee odoo gaafii kana hin deebifne dura Allaahiin(Azza wajalla) uumuu fi seera inni baasu ilaalchisee seera walii galaa irratti kakaasuu barbaada.
Seerri kun jecha Allaahii(Tabaaraka wata'aalaa) irraa fudhatame.(Inni akkaataa keessanii fi waan isinii tolus beekaa, shari'aa fi argamsiisuu keessattis ogeessa)
{Al-tahriim:2}
Ammas jecha isaa (Rabbiin waan gabroota isaatii toluu fi hin tolles beekaa, uumuu fi shari'aa isaa keessattis ogeessa)
{Al-insaan:30}

Kana lamaaniin alas Aayatoota baay'ee tan waan inni uumuu fi seera inni baasu[murtii isaa kan ta'ii fi kan shari'aa] keessatti ogummaa Allaahiif raggaasisuu irratti qajeelchitu irraa kan fudhatameedha.
wanta Allaahiin uumu kamuu keessa ogummaan isaa keessa jiraatu malee hin hafu.argamsiisuu keessattis ta'ee dhabamsiisuu keessatti jechuudha.
Ogummaa wahiitiif malee wanti Allaahiin seera godhu tokkollee hin jiru.waajiba godhuu isaa keessatti ta'ee,haraama godhuu keessatti akkasuma halaala godhuu isaa keessattis jechuudha.

Haata'u malee ogummaaleen murtiin isaa ta'ii fi murtiin isaa shari'aa of keessatti hammatan kunniin nu biratti beekamaa ta'uu danda'a,akkasuma wallaalamaa ta'uus danda'a.

nama garii qofa
biratti beekamaa ta'uu danda'a.akkaatama
beekumsaa fi hubannoo Allaahiin isaanii
kenneetiin jechuudha. 

Erga kun ragga'ee
akkana jenna:- Allaahiin [subhaanahuu wata'aalaa] jinnii fi ilma namaa ogummaa guddaa fi galma faarfamtuu taateef isaan
uume. isiinis gabbartii isaati! 

Akkuma Allaahiin
jedhe (jinnii fi ilma namaas akkuma ana qofa gabbaraniif malee hin uumne)
 {Al-zaariyaat:56} Allaahiin olaane ammas akkana
jedha (sila isin yaa namootaa! wanti nuti isin
uumneef iccitii tokkoon maletti kan mindaa fi
adabbiin hin jirre taphaaf uumamtan seetanii?
isin guyyaa qiyaamaa qorannoo fi mindaaf
gara keenya hin deebifamtanu seetanii?) 
{Al-mu'minuun:115} Allaahhin akkana jedha (si

ilma namaa Rabbiin odoo shari'atti isa hin
dirqine akkanumatti isa dhiisuu yaadaa?)
 {Al-qiyaamah:36} 

Kan biraas Aayatoota uumama jinnii fi ilma namaa keessatti ogummaan daanga geettuu taate Allaahiif jiraatuu isii irratti kan qajeelchitu baay'etu jira. isiin sun ibaadaa isaati. 

Ibaadaan akkaataa shari'aan ittiin dhufteen jaalalaa fi guddisiinsaan ajajoota isaa hojjatuu fi wantoota inni dhoorgerraa fagaatuudhaan Allaahiif uf diqqeessuudha. Allaahiin akkana jedha (Yaahuudotaa fi kiristaanota Qur'aana kana keessatti Rabbiin qofaa gabbaruu,shirkii irraa fagaatuu,salaata salaatuu fi zakaa kennatuu kitaaba isaanii keessatti itti ajajamanitti
ajajamnaan diduun badii fi diddaa isaanii argisiisa.wanti itti ajajaman Diin sirrii kan dabni keessa hin jirreedha)
{Al-bayyinah:5}

Ogummaan uumamuu jinnii fi ilma namaa keessa jiru isa kana. Bu'urumaa kanaan inniin Rabbii isaa irratti mataa jabaate, ka ibaadaa
isaa irraa boone inni ogummaa gabroonni isiif jecha uumamaniif tana gatee jira. 

hojiin isaa Allaahiin uumamtoota kan uume taphumaa fi bilaashaafi jechuu argisiisa. inni kana ifatti dubbatuu baatus garuu kun wanta mata jabeenni isaatii fi ajaja Rabbii isaa irraa boonuun isaa murteessuudha.